Trường Đại học Lâm nghiệp hiện đang đào tạo 28 ngành ở bậc đại học, 09 ngành bậc thạc sỹ, 06 ngành bậc tiến sỹ, thuộc nhiều lĩnh vực khác nhau như lâm nghiệp, môi trường, kinh tế, kiến trúc cảnh quan, lâm học, công nghệ kỹ thuật ô tô, quản lý đất đai và quản lý tài nguyên rừng và môi trường… Điều này đặt ra yêu cầu cấp thiết trong việc xây dựng và khai thác hiệu quả các nguồn học liệu số, đặc biệt là các nguồn CSDL nhằm đáp ứng nhu cầu học tập và nghiên cứu của người học.

Việc sử dụng CSDL mang lại nhiều lợi ích như giảm chi phí học tập, mở rộng khả năng tiếp cận tri thức toàn cầu và thúc đẩy nghiên cứu khoa học. Đối với các trường đại học đa ngành như Đại học Lâm nghiệp, đây là nguồn tài nguyên đặc biệt quan trọng do tính đặc thù và liên ngành của các lĩnh vực đào tạo.

Trong những năm gần đây, Thư viện Trường Đại học Lâm nghiệp đã có nhiều nỗ lực trong việc phát triển và khai thác các nguồn cơ sở dữ liệu (CSDL) nhằm phục vụ hoạt động đào tạo và nghiên cứu khoa học. Các nguồn tài nguyên này chủ yếu là các CSDL truy cập mở (Open Access), bao gồm bài báo khoa học, sách điện tử, luận văn, báo cáo nghiên cứu và dữ liệu chuyên ngành.

Hiện nay, Thư viện đang quản lý và khai thác một hệ thống tài nguyên thông tin khá phong phú, bao gồm cả tài liệu truyền thống và tài nguyên số. Hệ thống này bao gồm:

- Thư viện truyền thống (Libol): Là cơ sở dữ liệu của Thư viện được xây dựng từ năm 2007 dạng biểu ghi biên mục các tài liệu sách; tài liệu nội sinh (luận án TS, luận văn ThS, khóa luận đại học, báo cáo, báo cáo tóm tắt, kỷ yếu hội thảo…), ấn phẩm định kỳ…; giúp bạn đọc tra cứu tài liệu nhanh chóng, thuận thiện dễ dàng. Với số lượng phong phú trên 41.000 đầu tài liệu; trên 143.000 bản tài liệu; 271 loại ấn phẩm định kỳ. Địa chỉ truy cập: http://libol.vnuf.edu.vn/opac

- Thư viện số (Dspace): Là kho số tài liệu nội sinh của Trường Đại học Lâm nghiệp, với hơn 30.000 tài liệu phục vụ CBVC, học viên, sinh viên, học sinh nghiên cứu và học tập, bao trùm các lĩnh vực khoa học và chuyên ngành đang đào tạo tại Trường. Các tài liệu được bổ sung hàng năm, gồm: Đề tài/ công trình NCKH các cấp, khóa luận đại học, luận văn ThS, luận án TS, sách, giáo trình, bài giảng, kỷ yếu hội thảo…. Địa chỉ truy cập: http://elib.vnuf.edu.vn

- CSDL mua quyền truy cập: ProQuest Central, Tài liệu Khoa học và Công nghệ Việt Nam STD (NASATI), Báo cáo kết quả nghiên cứu KQNC (NASATI). Địa chỉ truy cập: http://lhtv.vista.vn  (Truy cập internet trong Trường)

- CSDL miễn phí và truy cập mở (gồm 63 cơ sở dữ liệu trong và ngoài nước): Các bộ CSDL miễn phí trải rộng trên nhiều lĩnh vực như lâm nghiệp, môi trường, khoa học tự nhiên, kinh tế, giáo dục và công nghệ. Danh mục CSDL xem tại: https://lib.vnuf.edu.vn/thong-bao

Lượt truy cập Thư viện số DSpace tăng trưởng mạnh và liên tục qua các năm, từ gần 8 triệu lượt (2023) lên hơn 9,6 triệu lượt (2024) và đạt trên 11,3 triệu lượt vào năm 2025; riêng 3 tháng đầu năm 2026 đã ghi nhận hơn 3,5 triệu lượt. Điều này cho thấy xu hướng học tập và nghiên cứu trên môi trường số ngày càng gia tăng rõ rệt.

Đối với CSDL ProQuest, lượt truy cập giai đoạn 2023 - 2024 tăng nhẹ từ 670.000 lên 704.000 lượt (khoảng 5,1%), tuy nhiên giảm mạnh xuống còn 2.597 lượt vào năm 2025. Sự sụt giảm này chủ yếu do thay đổi phương thức thống kê từ nhà cung cấp, khiến số liệu giữa các năm không còn tính so sánh trực tiếp.

Bên cạnh đó, số lượng bạn đọc trên hệ thống Libol tăng đều từ 820 tài khoản (2023) lên 1.108 tài khoản (2024) và đạt 1.844 tài khoản (2025), phản ánh hiệu quả tích cực trong việc thu hút và mở rộng đối tượng người dùng thư viện.Việc khai thác hiệu quả các CSDL mang lại nhiều lợi ích thiết thực. Thứ nhất, sinh viên có thể chủ động tìm kiếm và tiếp cận nguồn tri thức phong phú, từ đó nâng cao khả năng tự học và tư duy nghiên cứu. Thứ hai, các nguồn tài liệu có tính học thuật cao giúp cải thiện chất lượng bài tập, tiểu luận và khóa luận tốt nghiệp. Thứ ba, việc sử dụng các công cụ tìm kiếm học thuật còn giúp tiết kiệm thời gian và nâng cao hiệu quả tra cứu thông tin.

Tuy nhiên, trong thực tế, việc khai thác các nguồn CSDL trong thư viện vẫn còn gặp một số khó khăn. Nhiều sinh viên chưa có kỹ năng tìm kiếm và đánh giá tài liệu, dẫn đến việc sử dụng chưa hiệu quả. Ngoài ra, phần lớn tài liệu trong các CSDL quốc tế sử dụng tiếng Anh, gây trở ngại cho một bộ phận người học. Một số nguồn dữ liệu chuyên sâu cũng yêu cầu kỹ năng phân tích và chọn lọc thông tin mà không phải sinh viên nào cũng được trang bị đầy đủ.

Có thể thấy rằng việc khai thác hiệu quả các nguồn cơ sở dữ liệu trong Thư viện Trường ĐHLN có vai trò hết sức quan trọng đối với quá trình học tập và nghiên cứu của sinh viên. Các nguồn tài nguyên này không chỉ cung cấp tri thức phong phú, đáng tin cậy mà còn góp phần rèn luyện kỹ năng tự học, tư duy nghiên cứu và tiếp cận thông tin khoa học hiện đại... mà còn đáp ứng yêu cầu, nhu cầu của bạn đọc trong thời đại số.

Hình ảnh Thư viện số và các Cơ sở dữ liệu trực tuyến: